ગુજરાત હાઈકોર્ટે એક પોક્સો કેસમાં આરોપી સગીર છે કે પુખ્ત, તે નક્કી કરવા માટે જુવેનાઇલ જસ્ટિસ બોર્ડને ફરીથી તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ કેસમાં એક ઇન્સ્ટાગ્રામ મેસેજની તારીખ અને તે કોને મળ્યો હતો તે અંગેની અનિશ્ચિતતાએ ગુનાની 'અંતિમ તારીખ' નક્કી કરવાના આધારને નબળો પાડ્યો હતો, જેના કારણે હાઈકોર્ટે આ નિર્ણય લીધો છે.
આ મામલો 2023માં એક સગીર બાળકીના પિતા દ્વારા આણંદ પોલીસમાં દાખલ કરવામાં આવેલી FIR પર આધારિત છે, જેમાં બે કિશોરો પર તેમની પુત્રી સાથે બળાત્કાર અને જાતીય સતામણીનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આરોપોમાં ફેબ્રુઆરી 2023માં બળાત્કાર અને ત્યારબાદ ઇન્સ્ટાગ્રામ મેસેજ દ્વારા સતામણીનો સમાવેશ થાય છે. એક આરોપી, જેનો જન્મ 2003માં થયો હતો, તેનો કેસ વિશેષ પોક્સો કોર્ટ સમક્ષ ચાલવાનો હતો. બીજો આરોપી, જેનો જન્મ 15 જુલાઈ, 2005ના રોજ થયો હતો, તેણે જુવેનાઇલ જસ્ટિસ બોર્ડ સમક્ષ સુનાવણીની માંગ કરી હતી, કારણ કે તેના કહેવા મુજબ જ્યારે કથિત શારીરિક શોષણ થયું ત્યારે તે 18 વર્ષથી ઓછો, એટલે કે “17 વર્ષ અને સાત મહિના”નો હતો.
જાન્યુઆરી 2024માં, પોક્સો કોર્ટ તરીકે કાર્યરત ચિલ્ડ્રન્સ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે નાના આરોપીને પુખ્ત ગણવામાં આવશે, જે 22 જુલાઈ, 2023ના કથિત છેલ્લો વાંધાજનક મેસેજ પર આધારિત હતો, જ્યારે તે “18 વર્ષ અને સાત દિવસ”નો હતો. કથિત શારીરિક શોષણ અને ઓનલાઈન સતામણીને સતત ગુનો ગણીને, કોર્ટે છેલ્લી ઘટનાને નિર્ણાયક ગણી અને પુખ્ત તરીકે ટ્રાયલનો આદેશ આપ્યો.
ત્યારબાદ આરોપીના પિતા ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં ગયા, જેણે ઓક્ટોબર 2024માં જુવેનાઇલ જસ્ટિસ બોર્ડને ગુનાની અંતિમ તારીખ (છેલ્લા મેસેજ સાથે જોડાયેલી) પર આરોપીની ઉંમર નક્કી કરવા અને ફોરેન્સિક રિપોર્ટને ધ્યાનમાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો. FSL રિપોર્ટના આધારે, આરોપીના મોબાઈલ ફોનમાંથી મોકલવામાં આવેલો છેલ્લો મેસેજ તેની પુખ્તતા પ્રાપ્ત કર્યાના એક અઠવાડિયા પછી મોકલવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવ્યું હતું, અને બંને આરોપીઓ સામે વિશેષ પોક્સો કોર્ટ સમક્ષ ટ્રાયલ કાર્યવાહી ચાલુ રહી, જ્યાં FSL અધિકારીની તપાસ અને ક્રોસ-એક્ઝામિનેશન કરવામાં આવી.
ટ્રાયલ સમાપ્ત થાય તે પહેલાં, આરોપી ફરીથી હાઈકોર્ટમાં ગયો અને જુવેનાઇલ હોવાનો દાવો કર્યો, જે પુરાવાના તબક્કા દરમિયાન બહાર આવ્યું હતું. તેના વકીલે FSL રિપોર્ટ અને અધિકારીના નિવેદન પર આધાર રાખીને દલીલ કરી કે જોકે ટાઇમસ્ટેમ્પ 22 જુલાઈ, 2023 છે, રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટતા નથી કે મેસેજ પીડિતાને મોકલવામાં આવ્યો હતો કે અન્ય કોઈને. FSL અધિકારીએ ટ્રાયલ કોર્ટને જણાવ્યું કે બોર્ડે તે ચોક્કસ પ્રશ્ન પૂછ્યો ન હતો, અને તેથી રિપોર્ટમાં પ્રાપ્તકર્તાનો ઉલ્લેખ નથી.
છેલ્લો મેસેજ કોને મળ્યો તે અંગેની અનિશ્ચિતતા ગુનાની “અંતિમ તારીખ” નક્કી કરવાના આધારને નબળો પાડે છે તેવું માનીને, હાઈકોર્ટે આ મુદ્દો જુવેનાઇલ જસ્ટિસ બોર્ડને નવી તપાસ માટે પાછો મોકલ્યો છે. કોર્ટે જણાવ્યું છે કે, “જુવેનાઇલ જસ્ટિસ બોર્ડને ગુના આચરવાની અંતિમ તારીખ અને અરજદારની તારીખ અંગે ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરીનો અભિપ્રાય મેળવ્યા પછી નવો રિપોર્ટ દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવે છે.” કોર્ટે આ પ્રક્રિયા બે અઠવાડિયામાં પૂર્ણ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
